Handboek:Hoofdpagina

From Gentoo Wiki
Jump to: navigation, search
This page is a translated version of the page Handbook:Main Page and the translation is 43% complete.

Outdated translations are marked like this.
Other languages:
Bahasa Indonesia • ‎Deutsch • ‎English • ‎Nederlands • ‎Türkçe • ‎català • ‎español • ‎français • ‎hrvatski • ‎italiano • ‎norsk bokmål • ‎polski • ‎português do Brasil • ‎čeština • ‎Ελληνικά • ‎русский • ‎српски (ћирилица)‎ • ‎українська • ‎فارسی • ‎中文(中国大陆)‎ • ‎中文(台灣)‎ • ‎日本語 • ‎한국어

Doel van het handboek

Introductie

Het Gentoo handboek heeft als doel de documentatie de centraliseren in een coherent handboek. Dit handboek bevat de installatie instructies voor internet-installatie en de belangrijkste gedeeltes over het werken met Gentoo en Portage

Architecturen

Gentoo Linux is beschikbaar voor meerdere architecturen. Maar wat is een architectuur nu precies?

Een "architectuur" is een familie van CPUs (processoren) die dezelfde instructieset ondersteunen. De twee meest prominente architecturen in de desktop en laptop wereld zijn de x86 architectuur en de x86_64 architectuur (waarnaar wordt verwezen met de amd64 notatie). Maar er bestaan nog talrijke andere architecturen, zoals arm, spark, ppc (PowerPc familie), mips, etc. ...

Een veelzijdige distributie als Gentoo ondersteund zeer veel architecturen, daarom zijn er 'Gentoo handboeken' voor veel verschillende architecturen. Dit kan leiden tot verwarring omdat niet iedereen zich bewust is van de verschillen. Sommigen zijn zich enkel bewust van de processor of de architectuur-naam waarvan hun systeem deel uitmaakt (zoals i686 of Intel Core i7). Hieronder volgt een korte opsomming van de ondersteunde architecturen en de afkortingen zoals gebruikt in Gentoo, de meeste mensen die niet weten wat ze nodig hebben zullen x86 of amd64 willen gebruiken.

Het handboek bekijken

Onderstaande lijst geeft een high-level overzicht van de ondersteunde architecturen, ondersteuning geschiedt door diverse Gentoo Linux projecten. Het is belangrijk de juiste architectuur te kiezen voordat u verder gaat met het bijbehorende installatie gedeelte van het handboek. Verzeker u ervan de architectuur van de CPU's te controleren voordat u verdergaat.

Opmerking voor nieuwe Gentoo users: als uw CPU minder dan vijf jaar oud is en van Intel of AMD, kunt u waarschijnlijk het beste het AMD64 handboek gebruiken.

Note
De arm en arm64 architecturen worden ondersteund door Gentoo, ook al hebben ze nog geen handboeken. Voor meer informatie, zie het ARM project en bug #534376.
Note
Op dit moment wordt er gewerkt aan de vertalingen voor de amd64 en x86 architecturen, andere architecturen zijn vooralsnog niet in het Nederlands beschikbaar. Alleen bij voornoemde architecturen zal dan ook een aanduiding beschikbaar zijn als het een Engelse pagina betreft.
Alpha Handboek
De Alpha architectuur is een 64-bit architectuure ontwikkeld door Digital Equipment Corporation (DEC). Het wordt nog steeds gebruikt bij mid-range and high-end servers, maar de architectuur is aan het verdwijnen. Enkele varianten zijn: ES40, AlphaPC, UP1000 en Noname.
AMD64 Handboek (nl - in vertaling)
AMD64 is een 64-bit architectuur die compatible is met de x86 architectuur en daarom ook wel bekend staat als x86_64. Het wordt gebruikt door AMD (AMD64) en Intel (EM64T). Het is de veruit de meest gebruikte architectuur op destktop-pc's en is ook veel gebruikt op servers. Enkele varianten zijn: AMD Athlon 64, Opteron, Sempron, Phenom, FX en Ryzen samen met Intel Pentium 4, Core2, Core i3, i5, i7 en sommige Atoms.
ARM Handboek
ARM is een zeer populaire 32-bit architectuur in embedded- en lichtesystemen. Voorbeelden zijn smartphones, tablets, hand-held consoles, consumenten GPS-systemen en ontwikkelbordjes. Enkele varianten zijn: StrongARM en Cortex-M.
ARM64 Handbook
ARM64 is een 64-bit variant van ARM, ontwikkeld voor embedded- en serversystemen. De meest gebruikte sub-architectuur, bekend als AArch64 of ARMv8-A, wordt geproduceerd door een handje vol producenten. Aarch64 chips worden geproduceerd voor diverse SoC's waaronder ontwikkelbordjes, smartphones, tablets en smart-TV's. Enkele varianten zijn: Cortex-A53, A57, A72 en A73 van ARM Holdings en Qualcomm's Kryo en Falkor.
  • Er is geen ARM64-handboek beschikbaar, zie bug #534376.
HPPA handboek
De PA-RISC architectuur (bekend als HPPA) is een instructieset, die is ontwikkeld door Hewlett-Packard en werd gebruikt in hun mid- en high-end serverseries tot ongeveer 2008 (waarna ze Intel Itanium gingen gebruiken). Enkele varianten zijn: HP 9000 and PA-8600.
IA64 Handboek
IA64 is een 64-bit architectuur ontwikkeld door Intel en gebruikt in de Intel Itanium processorseries. Deze architectuur is 'niet' compatible met x86 of x86_64 en worden gebruikt in medium en high-end serverseries. Er is geen variant bekend.
MIPS Handbook
De MIPS architectuur is ontwikkeld door MIPS Technologies en behelst verschillende subfamilies of revisies, waaronder MIPS I, MIPS III, MIPS32 en MIPS64. MIPS wordt voornamelijk aangetroffen in embeddedsystemen. Enkele varianten zijn: MIPS32 1074K en R16000.
PPC Handboek
PPC is een 32-bit architectuur, die gebruikt word door vele Apple, IBM en Motorola processors. Ze worden veel gevonden in embedded systemen. Enkele varianten zijn: Apple OldWorld, Apple NewWorld, generi Pegasos, Efika en oudere IBM iSeries en pSeries.
PPC64 Handboek
PPC64 is de 64-bit variant van de PPC architecture, populair embedded en high-end performance servers. Enkele varianten zijn: IBM RS/6000s, IBM pSeries en IBM iSeries.
SPARC Handbook
De SPARC architectuur wordt voornamelijk geproduceerd door Sun Microsystems (nu Oracle) en Fujitsu. Het wordt voornamelijk gebruikt in serversystemen, hoewel er ook enkele werkstations bestaan. Gentoo ondersteund enkel de SPARC64-compatible cpus. Enkele varianten zijn: E3000, Blade1000 en Ultra 2.
X86 Handboek (en)
X86 is een 32-bit architectuur die gebruikt wordt door cpus die "Intel compatible worden genoemd. Tot voor kort was het de meest gebruikte architectuur voor desktop-pcs. Gentoo ondersteund de i486 (alle families) en i686 (Pentium en hoger of compatible) sub-architecturen. Enkele varianten zijn: i486, i686, AMD Athlon, Intel Core, en enkele Intel Atoms.

Veelgestelde vragen

Kan het handboek niet automatisch gegenereerd worden voor elke keuze?

De handboekontwikkelaars hebben ervoor gekozen om per architectuur te schrijven, gebruik makend van Gentoo's standaard init systeem (OpenRC) en basis partitioneringsschema's. Het doel van het handboek is om u te helpen een basis Gentoo systeem werkend te krijgen en niet om alle installatiemogelijkheden te tonen (ongebruikelijke partitionering, init-systemen, kernelconfiguratie, systeem management gereedschappen, enzovoorts).

Geavanceerde partitionering, afwijkende kernel configuratie en alternatieve init-systemen, worden uitgelegd in andere gedeelten van de wiki, deze kunnen door iedereen met een wiki-account worden gewijzigd.

Voordat u een verzoek doet voor een nieuwe sectie of een toevoeging aan het handboek, willen we u vragen om in de wiki te zoeken en te kijken wat reeds beschikbaar is. Wanneer u werkelijk denkt dat een nieuwe algemene sectie noodzakelijk is, dien dan een verzoek in door onderstaande instructies op te volgen.

Note
Er zijn slechts twee of drie handboekbewerkers, daarom vragen we uw geduld bij het beantwoorden van nieuwe {{Overleg}}gen. Zie de onderstaande instucties om mee te helpen het handboek te verbeteren.

Ik vind nergens informatie voor de stage1 installatie. Waar kan ik deze terugvinden?

Instructies voor het gebuik van stage1 en stage2 tarball's zijn beschikbaar in de Gentoo FAQ (en). Een stage3 installatie is de enige ondersteunde installatiemethode.

Hoe kan ik het handboek aanpassen?

Suggesties, commentaar en ideeen om het handboek te verbeteren kunnen in het Engels worden gemeld bij het handboekproject op de Overlegpagina van het handboek onderdeel. Documentatie wordt gemaakt voor de gemeenschap en dus wordt terugkoppeling vanuit de gemeenschap op zeer prijs gesteld.

Weest u ervan bewust dat de meeste besluiten bij de ontwikkeling van deze documentatie worden genomen op basis van consensus. Het is niet mogelijk om documentatie te schrijven op een manier die iedereen volledig ter wille is.

Wanneer u een discussie opent om het handboek te verbeteren moet u dan ook "nee" kunnen accepteren. Gewoonlijk wordt "nee" geantwoord wanneer wij het idee hebben dat de huidige manier de meeste gebruikers het meest van dienst is.

Om open discussies zo goed mogelijk te volgen vragen we u de {{Talk}} template toe te voegen aan iedere discussie die u opent. Iets dergelijks als in onderstaand voorbeeld voldoet.

CODE Example open discussion
{{Talk|open|date=March 28, 2017}}
 
Hi Handbook team,
 
I constructively think FOO part of the Handbook can be enhanced in BAR way. Here is an example of the code/text that will make the improvement:
 
(insert code or text to be improved here.)
 
Thank you for considering my suggestion. --~~~~

NB. deze tekst is weliswaar in het Nederlans maar het is een vertaling en het handboek-team is Engelstalig, de vertaler maakt geen deel uit van het handboek-team.

De --~~~~ code aan het einde van het voorbeeld voegt een handtekening met datum is wanneer de pagina wordt opgeslagen of een voorbeeld wordt getoond. Deze code kan worden getyped of worden gegenereerd met de knop "Uw handtekening met datum en tijd" in de bewerkingswerkbalk. Wiki-bewerkers noemen dit 'een discussie ondertekenen', het is de bedoeling om iedere bijdrage op een overleg pagina te ondertekenen.