Handbook:Parts/Installation/Disks/tr

From Gentoo Wiki
Jump to: navigation, search
This page is a translated version of the page Handbook:Parts/Installation/Disks and the translation is 98% complete.

Other languages:
Deutsch • ‎English • ‎Türkçe • ‎español • ‎français • ‎italiano • ‎português do Brasil • ‎čeština • ‎русский • ‎中文(中国大陆)‎ • ‎日本語 • ‎한국어
Parts Handbook
Installation
About the installation
Choosing the media
Configuring the network
Preparing the disks
Installing stage3
Installing base system
Configuring the kernel
Configuring the system
Installing tools
Configuring the bootloader
Finalizing
Working with Gentoo
Portage introduction
USE flags
Portage features
Initscript system
Environment variables
Working with Portage
Files and directories
Variables
Mixing software branches
Additional tools
Custom package repository
Advanced features
Network configuration
Getting started
Advanced configuration
Modular networking
Wireless
Adding functionality
Dynamic management


Blok aygıtlarına giriş

Blok aygıtları

Şimdi de Gentoo Linux'a, hatta genel olarak Linux'a disk açısından bakalım ve dosya sistemleri, disk bölümleri ve blok aygıtlarını inceleyelim. Bu kavramlar anlaşıldıktan sonra Gentoo Linux kurulumu için disk ve dosya sistemi yapılandırmasına geçeceğiz.

Öncelikle blok aygıtlarına bakalım. Muhtemelen en ünlü blok aygıtı, Linux sistemindeki ilk diski simgeleyen /dev/sda'dir. Sisteme SCSI, Serial ATA ve hatta IDE kanalı ile bağlanmış diskler bile /dev/sd* olarak isimlendirilir. Eski sistemlerde IDE'ler /dev/hd* olarak isimlendirilmekteydi.

Yukarıdaki blok aygıtının ismi, diske erişmemizde yardımcı olan bir arayüzdür. Kullandığınız programlar, diskin nasıl bağlandığı ile ilgilenmeden, bu blok aygıtlarını kullanarak diskiniz üzerinde işlem yaparlar. Programlar diski basitçe, 512-byte'lık bloklar halinde erişilebilen bir kaydetme ortamı olarak görecektir.

Handbook:Parts/Blocks/Disks/tr

Dosya sistemlerini oluşturmak

Giriş

Disk bölümlerimizi oluşturduğumuza göre, şimdi üzerlerinde bir dosya sistemi yaratma zamanı. Gelecek bölümde Linux'un desteklediği bazı dosya sistemlerini açıklayacağız. Zaten bildiğiniz bir konu ie disk bölümünü biçimlendirme kısmından devam edebilirsiniz.

Dosya sistemleri

Kullanabileceğiniz çok sayıda dosya sistemi mevcut. Bazıları mimarisinde kararlı durumda. Önemli disk bölümlerinde kullanacağınız dosya sistemleri için özelliklerini ve desteklenip desteklenmediğini okumanızı tavsiye ediyoruz.

ext2
Denenmiş ve köklü bir Linux dosya sistemidir ancak metadata journaling (günlük tutma) özelliği yoktur. Bu sebeple dosya sistemi kararsız durumda ise sistem açılış sırasında doğruluğunu kontrol etmek için oldukça vakit harcayabilir. Modern dosya sistemlerindeki günlük tutma özelliğinin getirilerinden dolayı artık pek tercih edilmemektedir.
ext3
ext2 dosya sisteminin günlük tutan sürümüdür. Nerdeyse tüm durumlarda yüksek performans sağlayan HTree index yapısını kullanır. Kısaca ext3, kaliteli ve güvenilir bir dosya sistemidir.
ext4
Önceleri ext3'ün bir kopyası olarak başlanmasına rağmen, artık ext3'ün devamı niteliğini taşıyan bu dosya sistemi fazla sayıda yeni özellik ve performans artışı getirmektedir. 1 EB (1 milyon terabayt) disk bölümleri ve 16 terabayt boyutundaki dosyalar ile çalışabilir. ext2/3'de kullanılan "bitmap block allocation" altyapısının yerine ext4'de "extents" kullanılmaktadır, bu da büyk dosyalarda performans kaybını engellemekte ve alt seviyede bölünmeleri azaltmaktadır. Ext4 ayrıca daha gelişmiş allocation algoritmalarını da destekler, bu sayede kullanıcı dosya sistemi üzerindeki düzeni daha optimize hale getirebilir. Ext4 tüm amaçlar ve platformlar için kullanılabileceği önerilen bir dosya sistemidir.
JFS
IBM'in yüksek performanslı günlük tutan dosya sistemidir. Çoğu durumda performans sağlayan, hafif bir dosya sistemidir ve B+tree yapısı kullanır.
ReiserFS
Bir başka B+tree altyapılı ve günlük tutan dosya sistemi. Genel olarak performansı (özellikle çok sayıda ufak dosya ile işlem yaparken) gayet iyi olmasına rağmen, son zamanlarda pek fazla bakımı yapılmayan bir dosya sistemidir.
XFS
Esnekliği ve özellikleri ile ön plana çıkan ve günlük tutan bir dosya sistemdir. Ancak donanım arızalarında diğer dosya sistemlerine göre daha fazla sorun çıkarabilmektedir.
vfat
FAT32 olarak da bilinir, Linux tarafından desteklenir ancak yetkilendirme altyapısı desteği yoktur. Genellikle (Microsoft Windows gibi) bazı işletim sistemleri ile uyumluluk amacıyla kullanılır ancak bazı gömülü sistem yazılımları (firmware'ler) için zorunludur (UEFI gibi).

Ufak disk bölümlerinde (8GB'dan az) ext2, ext3 veya ext4 kullanacaksanız dosya sistemini oluştururken yeterli inode sayısına sahip olacak şekilde oluşturmanız gerekmekte. mke2fs öntanımlı olarak boyuta göre inode sayısını ayarladığından, küçük disk bölümlerinde elle müdahale tavsiye edilmekte.

ext2'de bu işlem şöyle yapılabilir:

root #mke2fs -T small /dev/<aygit>

Bu sayede inode sayısı her 16kB'dan her 4kB'a inerek dörde katlanacaktır. Oran değiştirilerek bu daha da fazla yapılabilir:

root #mke2fs -i <oran> /dev/<aygit>

Disk bölümünü biçimlendirme

Fiziksel veya mantıksal bir disk bölümünü bir dosya sistemi ile biçimlendirmek için kullanabileceğiniz araçlar bulunmakta:

Dosya sistemi Oluşturma komutu
ext2 mkfs.ext2
ext3 mkfs.ext3
ext4 mkfs.ext4
reiserfs mkreiserfs
xfs mkfs.xfs
jfs mkfs.jfs
vfat mkfs.vfat

For instance, to have the root partition () in ext4 as used in the example partition structure, the following commands would be used:

root #mkfs.ext4

Şimdi mantıksal veya fiziksel bölümlerinizi biçimlendirebilirsiniz.

Swap Bölümünü Etkinleştirme

Bir bölümü swap haline getirmek için mkswap kullanılır:

root #mkswap

Swap bölümünü aktifleştirmek için ise swapon:

root #swapon

Yukardaki adımları kullanarak swap bölümlerini oluşturabilir ve kullanabilirsiniz.

Bağlamak

Artık disk bölümlerimizde birer dosya sistemi de var, yani sisteme bağlayabiliriz. mount komutuna gerekli dizinleri parametre olarak verip bağlayabiliriz. Örneğin kök bölümünü bağlayalım:

root #mount /mnt/gentoo
Not
Eğer /tmp/ dizini farklı bir disk bölümündeyse, bağladıktan sonra izinlerini değiştirmeniz gerekmekte:
root #chmod 1777 /mnt/gentoo/tmp
Bu ayrıca /var/tmp için de geçerli.

İleri adımlarda proc (çekirdeğin kullandığı sanal arayüz) ve diğer özel dosya sistemlerini de bağlayacağız. Ancak önce Gentoo kurulum dosyalarını yükleyeceğiz.