Handbook:Main Page/nl

Het Gentoo handboek heeft als doel de documentatie de centraliseren in een coherent handboek. Dit handboek bevat de installatie instructies voor internet-installatie en de belangrijkste gedeeltes over het werken met Gentoo en Portage

Architecturen
Gentoo Linux is beschikbaar voor meerdere architecturen. Maar wat is een architectuur nu precies?

Een "architectuur" is een familie van CPUs (processoren) die dezelfde instructieset ondersteunen. De twee meest prominente architecturen in de desktop en laptop wereld zijn de architectuur en de x86_64 architectuur (waarnaar wordt verwezen met de  notatie). Maar er bestaan nog talrijke andere architecturen, zoals, , (PowerPc familie), , etc. ...

Een veelzijdige distributie als Gentoo ondersteund zeer veel architecturen, daarom zijn er 'Gentoo handboeken' voor veel verschillende architecturen. Dit kan leiden tot verwarring omdat niet iedereen zich bewust is van de verschillen. Sommigen zijn zich enkel bewust van de processor of de architectuur-naam waarvan hun systeem deel uitmaakt (zoals i686 of Intel Core i7). Hieronder volgt een korte opsomming van de ondersteunde architecturen en de afkortingen zoals gebruikt in Gentoo, de meeste mensen die niet weten wat ze nodig hebben zullen of  willen gebruiken.

Het handboek bekijken
Onderstaande lijst geeft een high-level overzicht van de ondersteunde architecturen, ondersteuning geschiedt door diverse Gentoo Linux projecten. Het is belangrijk de juiste architectuur te kiezen voordat u verder gaat met het bijbehorende installatie gedeelte van het handboek. Verzeker u ervan de architectuur van de CPU's te controleren voordat u verdergaat.

Opmerking voor nieuwe Gentoo users: als uw CPU minder dan vijf jaar oud is en van Intel of AMD, kunt u waarschijnlijk het beste het AMD64 handboek gebruiken.

Equally, the architecture is supported, however there is no separate Handbook for it (yet). More information can be found on the RISC-V project page.}}


 * Alpha Handboek
 * De Alpha architectuur is een 64-bit architectuure ontwikkeld door Digital Equipment Corporation (DEC). Het wordt nog steeds gebruikt bij mid-range and high-end servers, maar de architectuur is aan het verdwijnen. Enkele varianten zijn: ES40, AlphaPC, UP1000 en Noname.
 * Volledige pagina's: Installation – Working – Portage – Networking


 * AMD64 Handboek (nl - in vertaling)
 * AMD64 is een 64-bit architectuur die compatible is met de architectuur en daarom ook wel bekend staat als . Het wordt gebruikt door AMD (AMD64) en Intel (EM64T). Het is de veruit de meest gebruikte architectuur op destktop-pc's en is ook veel gebruikt op servers. Enkele varianten zijn: AMD Athlon 64, Opteron, Sempron, Phenom, FX en Ryzen samen met Intel Pentium 4, Core2, Core i3, i5, i7 en sommige Atoms.
 * Full sections: Installatie (nl - in vertaling) – Ermee werken (en) – Portage (en) – Netwerken (en)


 * ARM Handboek
 * ARM is een zeer populaire 32-bit architectuur in embedded- en lichtesystemen. Voorbeelden zijn smartphones, tablets, hand-held consoles, consumenten GPS-systemen en ontwikkelbordjes. Enkele varianten zijn: StrongARM en Cortex-M.
 * Er is geen ARM-handboek beschikbaar, zie.


 * ARM64 Handbook
 * ARM64 is een 64-bit variant van ARM, ontwikkeld voor embedded- en serversystemen. De meest gebruikte sub-architectuur, bekend als AArch64 of ARMv8-A, wordt geproduceerd door een handje vol producenten. Aarch64 chips worden geproduceerd voor diverse SoC's waaronder ontwikkelbordjes, smartphones, tablets en smart-TV's. Enkele varianten zijn: Cortex-A53, A57, A72 en A73 van ARM Holdings en Qualcomm's Kryo en Falkor.
 * Er is geen ARM64-handboek beschikbaar, zie.


 * HPPA handboek
 * De PA-RISC architectuur (bekend als HPPA) is een instructieset, die is ontwikkeld door Hewlett-Packard en werd gebruikt in hun mid- en high-end serverseries tot ongeveer 2008 (waarna ze Intel Itanium gingen gebruiken). Enkele varianten zijn: HP 9000 and PA-8600.
 * Volledige pagina's: Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * IA64 Handboek
 * IA64 is een 64-bit architectuur ontwikkeld door Intel en gebruikt in de Intel Itanium processorseries. Deze architectuur is 'niet' compatible met of  en worden gebruikt in medium en high-end serverseries. Er is geen variant bekend.
 * Volledige pagina's Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * MIPS Handbook
 * De MIPS architectuur is ontwikkeld door MIPS Technologies en behelst verschillende subfamilies of revisies, waaronder MIPS I, MIPS III, MIPS32 en MIPS64. MIPS wordt voornamelijk aangetroffen in embeddedsystemen. Enkele varianten zijn: MIPS32 1074K en R16000.
 * Volledige pagina's Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * PPC Handboek
 * PPC is een 32-bit architectuur, die gebruikt word door vele Apple, IBM en Motorola processors. Ze worden veel gevonden in embedded systemen. Enkele varianten zijn: Apple OldWorld, Apple NewWorld, generi Pegasos, Efika en oudere IBM iSeries en pSeries.
 * Volledige pagina's: Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * PPC64 Handboek
 * PPC64 is de 64-bit variant van de PPC architecture, populair embedded en high-end performance servers. Enkele varianten zijn: IBM RS/6000s, IBM pSeries en IBM iSeries.
 * Volledige pagina's Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * SPARC Handbook
 * De SPARC architectuur wordt voornamelijk geproduceerd door Sun Microsystems (nu Oracle) en Fujitsu. Het wordt voornamelijk gebruikt in serversystemen, hoewel er ook enkele werkstations bestaan. Gentoo ondersteund enkel de SPARC64-compatible cpus. Enkele varianten zijn: E3000, Blade1000 en Ultra 2.
 * Volledige pagina's: Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * X86 Handboek (en)
 * X86 is een 32-bit architectuur die gebruikt wordt door cpus die "Intel compatible worden genoemd. Tot voor kort was het de meest gebruikte architectuur voor desktop-pcs. Gentoo ondersteund de i486 (alle families) en i686 (Pentium en hoger of compatible) sub-architecturen. Enkele varianten zijn: i486, i686, AMD Athlon, Intel Core, en enkele Intel Atoms.
 * Volledige pagina's: Installatie – Ermee werken – Portage – Netwerken


 * AMD64 Handbook
 * AMD64 is a 64-bit architecture that is compatible with the architecture (and thus also known as ). It was first used by AMD (under the AMD64 name) and Intel (under the EM64T name) and is now the most prominent architecture for medium and high-end desktop PCs. It is also commonly found in the server segment. Variants include: AMD Athlon 64, Opteron, Sempron, Phenom, FX, Ryzen, Threadripper, and Epyc along with Intel Pentium 4, Core2, Core i3, i5, i7, i9, Xeon, and some Atoms.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * ARM Handbook
 * ARM is a 32-bit architecture that is a very popular in embedded and small systems. Sub-architectures range from ARMv2 to ARMv6 (legacy), to ARMv6-M (Cortex), as well as ARMv8-R and ARMv8-M and are often found in smart phones, tablets, hand-held consoles, end-user GPS navigation systems, etc. Variants include: StrongARM and Cortex-M.
 * There is no ARM Handbook available at this time. Please see the ARM project page and for more information about Gentoo's support for ARM.


 * ARM64 Handbook
 * ARM64 is a 64-bit variant of ARM for embedded and server systems. The primary sub-architecture referred to as AArch64 (also known as ARMv8-A) is produced by a few manufacturers. AArch64 chips are seen in a variety of SoCs including developer boards, smart phones, tablets, smart TVs, etc. Variants include: ARM Holdings' Cortex-A53, A57, A72, A73, and Qualcomm's Kryo and Falkor.
 * There is no ARM64 Handbook available at this time. Please see the ARM64 project page and for more information about Gentoo's support for ARM64.


 * HPPA Handbook
 * Referred to as HPPA, the PA-RISC architecture is an instruction set developed by Hewlett-Packard and was used in their mid- and high-end server series until about 2008 (after which HP started using Intel Itanium). Variants include: HP 9000 and PA-8600.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * IA64 Handbook
 * IA64 is a 64-bit architecture designed by Intel and used in their Intel Itanium processor series. This architecture is not compatible with or  (a.k.a. ) and is mostly found in medium and high-end server series. Variants include: Intel Itanium.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * <span id="MIPS_Handbook">MIPS Handbook
 * Developed by MIPS Technologies, the MIPS architecture comprises multiple subfamilies (called revisions) such as MIPS I, MIPS III, MIPS32, MIPS64 and more. MIPS is most common in embedded systems. Variants include: MIPS32 1074K and R16000.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * <span id="PPC_Handbook">PPC Handbook
 * PPC is a 32-bit architecture used by many Apple, IBM, and Motorola processors. They are most commonly found in embedded systems. Variants include: Apple OldWorld, Apple NewWorld, generi Pegasos, Efika, older IBM iSeries and pSeries.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * <span id="PPC64_Handbook">PPC64 Handbook
 * PPC64 is the 64-bit variant of the PPC architecture, popular in both embedded as well as high-end performance servers. Variants include: IBM RS/6000s, IBM pSeries, and IBM iSeries.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * <span id="RISCV_Handbook">RISC-V Handbook
 * RISC-V is an upcoming 32-bit, 64-bit, and 128-bit architecture with an open instruction set. Currently, the 64-bit RISC-V variant is supported by Gentoo.
 * There is no RISC-V Handbook available at this time. See the RISC-V project page for more information about Gentoo's support for RISC-V.


 * <span id="SPARC_Handbook">SPARC Handbook
 * The SPARC architecture is best known by its most common producers, Sun Microsystems (now Oracle) and Fujitsu. It is used in server systems although a few workstations exist as well. In Gentoo, only SPARC64-compatible CPUs are supported. Variants include: E3000, Blade 1000, and Ultra 2.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking


 * <span id="X86_Handbook">X86 Handbook
 * X86 is a 32-bit architecture used by CPUs that are often said to be "Intel compatible". It was until recently the most popular architecture for desktop PCs. Gentoo offers builds for i486 (supports all families) and i686 (supports Pentium and higher or compatible). Variants include: i486, i686, AMD Athlon, Intel Core, and some Intel Atoms.
 * Full sections: Installation – Working – Portage – Networking

Kan het handboek niet automatisch gegenereerd worden voor elke keuze?
De handboekontwikkelaars hebben ervoor gekozen om per architectuur te schrijven, gebruik makend van Gentoo's standaard init systeem (OpenRC) en basis partitioneringsschema's. Het doel van het handboek is om u te helpen een basis Gentoo systeem werkend te krijgen en niet om alle installatiemogelijkheden te tonen (ongebruikelijke partitionering, init-systemen, kernelconfiguratie, systeem management gereedschappen, enzovoorts).

Geavanceerde partitionering, afwijkende kernel configuratie en alternatieve init-systemen, worden uitgelegd in andere gedeelten van de wiki, deze kunnen door iedereen met een wiki-account worden gewijzigd.

Voordat u een verzoek doet voor een nieuwe sectie of een toevoeging aan het handboek, willen we u vragen om in de wiki te zoeken en te kijken wat reeds beschikbaar is. Wanneer u werkelijk denkt dat een nieuwe algemene sectie noodzakelijk is, dien dan een verzoek in door onderstaande instructies op te volgen.

Ik vind nergens informatie voor de stage1 installatie. Waar kan ik deze terugvinden?
Instructies voor het gebuik van stage1 en stage2 tarball's zijn beschikbaar in de Gentoo FAQ (en). Een stage3 installatie is de enige ondersteunde installatiemethode.

Hoe kan ik het handboek aanpassen?
Suggesties, commentaar en ideeen om het handboek te verbeteren kunnen in het Engels worden gemeld bij het handboekproject op de Overlegpagina van het handboek onderdeel. Documentatie wordt gemaakt voor de gemeenschap en dus wordt terugkoppeling vanuit de gemeenschap op zeer prijs gesteld.

Weest u ervan bewust dat de meeste besluiten bij de ontwikkeling van deze documentatie worden genomen op basis van consensus. Het is niet mogelijk om documentatie te schrijven op een manier die iedereen volledig ter wille is.

Wanneer u een discussie opent om het handboek te verbeteren moet u dan ook "nee" kunnen accepteren. Gewoonlijk wordt "nee" geantwoord wanneer wij het idee hebben dat de huidige manier de meeste gebruikers het meest van dienst is.

Om open discussies zo goed mogelijk te volgen vragen we u de Talk template toe te voegen aan iedere discussie die u opent. Iets dergelijks als in onderstaand voorbeeld voldoet.

NB. deze tekst is weliswaar in het Nederlans maar het is een vertaling en het handboek-team is Engelstalig, de vertaler maakt geen deel uit van het handboek-team.

De  code aan het einde van het voorbeeld voegt een handtekening met datum is wanneer de pagina wordt opgeslagen of een voorbeeld wordt getoond. Deze code kan worden getyped of worden gegenereerd met de knop "Uw handtekening met datum en tijd" in de bewerkingswerkbalk. Wiki-bewerkers noemen dit 'een discussie ondertekenen', het is de bedoeling om iedere bijdrage op een overleg pagina te ondertekenen.